Jak wygląda produkcja mebli z litego drewna
Meble z litego drewna często kosztują znacznie więcej niż meble wykonane z płyt meblowych. Na pierwszy rzut oka różnica może wydawać się trudna do uzasadnienia. Przecież zarówno stół z drewna, jak i tańszy odpowiednik mają blat, nogi i mogą być także wykonane na wymiar. Dlaczego meble drewniane są drogie? Śpieszymy z odpowiedziami.
Różnica zaczyna się jednak dużo wcześniej — już na etapie zakupu materiału. Mebel z litego drewna przechodzi przez wiele etapów obróbki, a na każdym z nich potrzebna jest wiedza, czas, odpowiednie maszyny i doświadczenie stolarza.
Dlatego cena drewnianego stołu, stolika kawowego czy komody nie wynika wyłącznie z ceny zakupu samego drewna. Prezentowane poniżej regały kuchenne są stosunkowo proste w wykonaniu porównując je do wykonania np. wyspy kuchennej. W wyspie kuchennej pojawiają się już szuflady i szafki, które wymagają więcej pracy. W regale same półki są łatwe do wykonania.
Drewno to nie jest gotowy materiał na mebel
Jednym z największych nieporozumień dotyczących mebli drewnianych jest przekonanie, że wystarczy kupić deski, przyciąć je i skręcić. Jakby tak było to życie stolaży było był znacznie łatwiejsze. W rzeczywistości surowa deska nie jest jeszcze materiałem gotowym do wykonania mebla. Taka deska tzw. tarcica jest krzywa i wymaga stosownej pracochłonnej obróbki zanik stanie się prostą deską gotową do sklejenia z drugą.
Długo przed tym drewno musi jeszcze zostać odpowiednio przygotowane. Trzeba je wysuszyć, sprawdzić jego wilgotność, wyselekcjonować, wyrównać, przyciąć i dopiero wtedy można rozpocząć właściwą produkcję. W przypadku mebli wykonywanych z litego drewna bardzo ważna jest również świadomość tego, że drewno jest materiałem naturalnym. Nie jest całkowicie jednorodne. Każda deska może mieć inny układ słojów, kolor, sęki czy niewielkie pęknięcia.
1. Zakup i selekcja drewna
Produkcja mebla zaczyna się od wyboru odpowiedniego materiału. Stolarz może potrzebować konkretnego rodzaju drewna, na przykład dębu, jesionu, orzecha czy buku. Sam zakup desek nie kończy jednak tego etapu.
Drewno trzeba dokładnie obejrzeć i zdecydować, które fragmenty będą odpowiednie do konkretnego projektu. Pod uwagę bierze się między innymi:
- wilgotność drewna,
- grubość materiału,
- układ słojów,
- liczbę i rodzaj sęków,
- pęknięcia,
- przebarwienia,
- kolorystykę.
Jeżeli klient zamawia duży blat dębowy, nie wystarczy kupić przypadkowych desek o odpowiedniej długości. Trzeba jeszcze tak je dobrać, aby po połączeniu tworzyły estetyczną całość. Część materiału może więc zostać odrzucona albo wykorzystana przy innym projekcie.
To jeden z powodów, dla których cena gotowego mebla nie może być liczona wyłącznie na podstawie ilości drewna znajdującego się w produkcie.
2. Suszenie drewna – etap, którego nie można pominąć
Drewno po ścięciu zawiera dużą ilość wody. Zanim będzie można wykorzystać je do produkcji mebli, musi zostać odpowiednio wysuszone.
Proces suszenia ma ogromne znaczenie dla późniejszej stabilności mebla. Jeżeli drewno zostanie niewłaściwie przygotowane, po wykonaniu mebla może dalej zmieniać swoje wymiary. W efekcie blat może się wypaczyć, pojawić się mogą szczeliny, a nawet pęknięcia.
Dlatego profesjonalny producent kontroluje wilgotność materiału przed rozpoczęciem pracy. W przypadku mebli przeznaczonych do pomieszczeń drewno często przygotowuje się do wilgotności około 8–10%, choć właściwa wartość zależy między innymi od warunków, w jakich mebel będzie użytkowany.
Sam proces suszenia również wymaga czasu i odpowiedniego zaplecza.
3. Obróbka desek
Kiedy drewno jest już odpowiednio przygotowane, można rozpocząć jego obróbkę. Deski nie są idealnie równe. Dlatego przechodzą przez kolejne maszyny stolarskie, takie jak strugarki, wyrówniarki czy piły formatowe.
Celem jest uzyskanie odpowiedniej:
- grubości,
- szerokości,
- długości,
- prostych krawędzi.
Dopiero po tym etapie można precyzyjnie połączyć poszczególne elementy.
W produkcji mebli liczą się milimetry. Niewielki błąd przy przygotowaniu jednego elementu może później powodować problemy z montażem całej konstrukcji.
4. Klejenie blatu
Drewniane blaty nie powstają z jednej ogromnej deski. Najczęściej wykonuje się je z kilku odpowiednio przygotowanych elementów. Deski są dobierane pod względem koloru i układu słojów, a następnie klejone ze sobą.Na tym etapie potrzebna jest duża dokładność.
Krawędzie muszą być odpowiednio przygotowane, elementy prawidłowo ustawione, a następnie mocno i równomiernie ściśnięte. Po wyschnięciu kleju powstaje większy panel, który może zostać wykorzystany do wykonania blatu.
Następnie trzeba go ponownie wyrównać i przygotować do kolejnych etapów. To oznacza, że z kilku surowych desek powstaje dopiero materiał, z którego można wykonać właściwy blat.
5. Naturalne krawędzie i oflis
W niektórych meblach celowo pozostawia się naturalną krawędź drewna, czyli tzw. oflis. To charakterystyczna część deski znajdująca się przy jej zewnętrznej krawędzi. Może zachować naturalny, nieregularny kształt drzewa.
W przypadku takich mebli obróbka wymaga jeszcze większej ostrożności. Nie można po prostu wyrównać wszystkich krawędzi piłą, ponieważ właśnie ich naturalny charakter jest częścią wyglądu mebla. Każdy blat może dzięki temu wyglądać trochę inaczej.
6. Wykonanie elementów konstrukcyjnych
Sam blat to jeszcze nie cały mebel. Trzeba przygotować jeszcze inne elementy konstrukcyjne. W przypadku drewnianych nóg również konieczne jest odpowiednie przygotowanie materiału. Elementy są cięte, strugane, frezowane i szlifowane.
Jeżeli mebel posiada skomplikowane połączenia, ich wykonanie może zająć dużo czasu.
W tradycyjnym stolarstwie stosuje się między innymi połączenia czopowe, kołkowe czy inne rozwiązania konstrukcyjne. Ich wykonanie wymaga precyzji, ponieważ poszczególne elementy muszą idealnie do siebie pasować.
7. Szlifowanie – czasochłonny etap produkcji
Kolejnym etapem jest szlifowanie.
To właśnie tutaj powierzchnia zaczyna nabierać wyglądu, który znamy z gotowego mebla. Szlifowanie nie polega jednak na jednorazowym przejechaniu papierem ściernym po desce.
W zależności od materiału stosuje się kolejne gradacje papieru, na przykład 80, 120, 180 czy 240. Każdy kolejny etap usuwa ślady po wcześniejszej obróbce i przygotowuje powierzchnię do wykończenia.
Przy dużym stole o powierzchni kilku metrów kwadratowych samo dokładne przygotowanie powierzchni może być pracochłonne.
8. Wykończenie powierzchni
Surowe drewno nie zawsze jest gotowym produktem.
Aby zabezpieczyć powierzchnię i nadać jej odpowiedni wygląd, stosuje się między innymi:
- oleje,
- olejowoski,
- lakiery,
- bejce,
- inne specjalistyczne środki do wykańczania drewna.
Wykończenie ma nie tylko znaczenie wizualne. Odpowiednio dobrany produkt pomaga chronić drewno przed zabrudzeniami, wilgocią i codziennym użytkowaniem.
Sam proces również wymaga czasu. Produkt trzeba odpowiednio nanieść, pozostawić do wyschnięcia, a w większości przypadków wykonać kolejne warstwy. Nie można więc przyjąć, że po kilku minutach od nałożenia oleju mebel jest gotowy do sprzedaży.
9. Montaż i kontrola jakości
Kiedy wszystkie elementy są już przygotowane, mebel jest składany. Stolarz sprawdza, czy wszystko pasuje do siebie tak, jak powinno. Kontrolowana jest stabilność konstrukcji, spasowanie elementów oraz wygląd powierzchni.
W przypadku stołu ważne jest między innymi to, aby nie chwiał się na podłodze. Kontrola jakości może ujawnić drobne niedoskonałości, które wymagają ponownego szlifowania, regulacji albo poprawy wykończenia.
To kolejny etap, którego nie widać, kiedy oglądamy gotowy mebel w sklepie.
10. Pakowanie i wysyłka
Produkcja kończy się dopiero wtedy, gdy mebel jest odpowiednio przygotowany do transportu. Drewniany stół czy komoda mogą ważyć kilkadziesiąt kilogramów, a ich powierzchnia jest narażona na zarysowania i uderzenia.
Dlatego narożniki, krawędzie i powierzchnie mebla muszą zostać odpowiednio zabezpieczone. Przy większych meblach dochodzi również kwestia transportu. Czasami produkt jest wysyłany w całości, a czasami częściowo rozłożony, aby ograniczyć rozmiar oraz ryzyko uszkodzenia.
Dla producenta oznacza to kolejne materiały, czas pracy i odpowiedzialność za to, aby produkt dotarł do klienta w takim stanie, w jakim opuścił pracownię.
Skąd więc bierze się cena mebli drewnianych?
Cena mebla z litego drewna jest sumą znacznie większej liczby elementów niż sama wartość materiału.
W cenie znajdują się między innymi:
drewno → suszenie → selekcja → obróbka → klejenie → frezowanie → szlifowanie → wykończenie → montaż → kontrola jakości → pakowanie → transport.
Do tego dochodzą koszty maszyn, energii, narzędzi, materiałów pomocniczych, hali lub warsztatu oraz pracy osoby, która wykonuje mebel.
Warto też pamiętać o odpadach. Nie każdy fragment deski można wykorzystać w konkretnym projekcie. Przy produkcji dużego blatu część materiału może zostać odcięta, a inne elementy mogą nie spełniać wymagań dotyczących jakości lub wyglądu.
Dlatego cena 100 kg surowego drewna i cena gotowego stołu wykonanym z tego drewna nie mogą być ze sobą bezpośrednio porównywane.
Mebel z litego drewna a mebel z płyty
Istotne jest również rozróżnienie między meblem z litego drewna a meblem wykonanym z płyty meblowej.
Płyta MDF, HDF czy płyta wiórowa może być bardzo dobrym materiałem do produkcji mebli. Jej dużą zaletą jest powtarzalność wymiarów i możliwość szybkiej produkcji dużych serii.
W przypadku mebli z litego drewna sytuacja wygląda inaczej.
Materiał jest naturalny, a jego przygotowanie wymaga większej liczby etapów. Każda partia drewna może wyglądać inaczej, a poszczególne elementy trzeba odpowiednio selekcjonować i dopasowywać.
Dlatego porównując dwa meble, warto najpierw sprawdzić, z czego rzeczywiście zostały wykonane. Mebel wyglądający jak drewniany może mieć jedynie drewniany fornir lub dekor imitujący drewno, podczas gdy w innym przypadku mamy do czynienia z litym drewnem.
Dlaczego meble drewniane kosztują więcej?
Nie chodzi wyłącznie o to, że drewno jest drogim materiałem.
Cena wynika przede wszystkim z połączenia wartości materiału, czasu pracy, wieloetapowej obróbki oraz doświadczenia potrzebnego do wykonania trwałego produktu.
Drewniany stół może wymagać wielu godzin pracy, zanim będzie gotowy do wysyłki. Najpierw trzeba przygotować materiał, później wykonać blat i konstrukcję, następnie wszystko dokładnie wyszlifować, wykończyć, złożyć i zabezpieczyć do transportu.
Właśnie dlatego patrząc na gotowy mebel, warto widzieć nie tylko końcowy produkt, ale również całą drogę, którą przeszedł.
Za drewnianym meblem stoi nie tylko drewno. Stoi za nim materiał, czas, praca człowieka, doświadczenie i wiele etapów produkcji, których nie widać na pierwszy rzut oka.
